हालसालैका लेखहरु : आव्हान,(रजनी श्रेष्ठ) ग्रीन कार्ड,(सुदीपभद्र खनाल) लश्कर,(गोविन्द गिरी प्रेरणा) अभिनन्दन !!!!,(ऋषिराम अर्याल) गड्यौला उर्फ सत्यराज ,(कृष्ण बजगाईं ) बोर्डरसाइटको बब्लु,(नीलम कार्की निहारिका) समुद्र र सपना,(संजु बजगाईं ) कार्लोस मेरो दर्पण छायाँ,(सुन्दर श्रेष्ठ) मैले नजन्माएको छोरो,(पारिजात) विदेसिनु रहर कि बाध्यता,(जेबी खत्री)

सम्झनामा स्ट्र्याटफोर्ड अपन एभन,(कुमारी लामा)


'टु बि अर नट टु बि'
विश्व साहित्यमा वास्तवमै हलचल मचाउन सफल मनोवाद । सम्झन्छु युनिभर्सिटिका ती दिनहरु जतिबेला शेक्सपियरका यी र यस्तै मनोवादहरुको इन्टरप्रिटेसनमा साच्चै दिमाग निकै बेरसम्म रन्थनिरहन्थ्यो । अनि एक प्रकारको कल्पनामा पनि डुबिन्थ्यो, यस्तो सर्जकको गाउं ठाउंमा पुग्न पाएपनि हुन्थ्यो ।

कुरा गर्न खोज्दै छु एउटा यात्राको मेरा प्रिय मित्रहरु लिला, उदय र फुर्पासंग भएको एउटा अविस्मरणीय यात्रा स्ट्र्याटफोर्ड अपन एभनको ।

लण्डन बसाइले त्यो कल्पनालाई यथार्थ उन्मुख गर्यो । आतुर मनलाई पोखिदिए साथीहरु माझ २०१२ को मार्च महिनाको शुरुवाततिर । सहजै सहमती जनाए यी तीन प्राणीले पनि अनि मभन्दा पनि अघि नै उदयले रेलको टिकट र होटलपनि बुक गर्न भ्याइसकेछन् ।

       
                                    (साथीहरुसँग)
यसरी तय भयो हाम्रो स्ट्रयाटफोर्ड अपन एभनको यात्रा २७ मार्च २०१२ मा ।

किताबमा सिमित ठाउमा आफै पुग्न पाउने उत्सुकताले गाज्दा केही हप्ता काट्न पनि कठीन भए जस्तो लाग्यो । अन्तत २७ तारिक आइनै हाल्यो निकै धेरै उत्साह बोकेर .......

लण्डन मार्लेबन स्टेसनबाट १०:४० को रेल समाउन पर्ने साथीहरु सबै ट्रेनमा चढिसकेका, ट्रेन हिड्न मात्र एक मिनेट बांकी छ म १०:३८ मा बेपत्ताले दौडदै छु । साथीहरु ट्रेनको ढोकामा उभिएर मलाई छिटो दौडिन हात हल्लाउदै छन् । हिल लगाएर अनि दुइटा गह्रौं ब्याग झुण्ड्याएर छुट्न लागेको ट्रेन समाउने मेरो दगुराइ हेर्न लायक थियो होला । अरु बेला भए त्यो हिलमा म त्यसरी कहां दौडन सक्दो हुं । अन्तत छुटिसकेको ट्रेन समाएँ । ठुलो राहत भयो नत्र फेरि पनि शेक्सपियरको गाउं किताबमै सिमित हुन्थ्यो ।

साथीहरुको करकर एक छिन सुन्नु पर्यो, ठिकै छ भन्ठाने अनि बल्ल निकै बेर पछि मात्र सामान्य सास फेर्न सुरु गरें ।

यात्रा शुरु भयो । डेढ घण्टे ट्रेनको यात्राभरि शेक्सपियर छाइरहे । उनका डेस्डिमोना, ह्यामलेट, ओथेलो लगायतका पात्रहरु कता कता दिमागभरि दौडिरहे । त्यही उत्सुकताले होला यात्रा लामो लागेन । त्यो घमाइलो दिनमा लण्डन छाडेको डेढ घण्टामा शेक्सपियरको गांउ पुगियो ।

त्यहाँ पुग्दा नपुग्दै मेरो मन भने भुवासरी उड्न थालिहाल्यो । म साथीहरुलाई वास्तै नगरी हतार हतार स्टेसन बाहिर निस्किएँ अनि लामो स्वास लिएँ । यही हावामा यही ठाउंमा यी महान लेखकले शास फेरेका थिए । यही माटोमा उनी खेलेका थिए, दौडेका थिए, हुर्केका थिए अनि उनका अजर अमर कृतिहरुको जन्म भएको थियो । मन एकछिन भावुक भयो ।

साथीहरु होटलको ठेगाना पत्ता लगाउन ब्यस्त रहँदा म भने आफ्नै धुनमा त्यही हावा, त्यही वातावरणमा हराउदै रहें । आइफोनको प्रविधिले गर्दा साथीहरुलाई ठेगाना पत्ता लगाउन धेरै समय लागेन । ६, ७ मिनेटको हिडाइ पछि पुगि हालियो होटल । जब होटलको नाम यिनै प्रिय लेखकको नाममा रहेको देखें खुसीले मन निकै उफ्रियो,  होटल शेक्सपियर मर्कयुर,  रमाइलो लाग्यो ।

मेरो भागमा रुम नम्बर १२८ पर्यो तर चेक इन टाइम नभइसकेकाले हामी त्यहीको टाउन सेन्टरतिर लाग्यौ ।

शान्त एभन नदी टाउनको छेवैबाट बगेको रहेछ । घमाइलो दिन भएकाले होला सायद निकै धेरै मान्छेहरु भेट्यौ एभनको किनार र छेउको पार्कमा सुस्ताइरहेका । स्कुले केटाकेटीदेखि बृद्धबृद्धाहरु आआफ्नै धुनमा मस्त भेटिए ।

एभनमा ग्राहक कुरेर बसेका निकै धेरै रंगीचंगी डुंगा र मोटरबोटहरु देखिए । मलाई शेक्सपियरको झझल्को लाग्यो । कल्पें उनी यही नदी किनारमा बस्थे होलान्, कहिलेकाही पौडन्थे पनि होलान् अनि पौडदा पौडदै टेम्पेस्टका अजीव पात्रहरु देखि मायालु डेस्डिमोनाहरु दिमागभरि भर्थे होलान् । यो सान्त सानो सहर र रमणीय वातावरण नै उनका श्रृजनाका जननी हुन् ।

दिनको १२ नाघिसकेकोले केही खाएर नै होटल चेकइन गर्ने सल्लाह भयो । अनि लागियो नजिकैको क्याफे इटालियामा पिच्जा र ग्रिल खान । १५ मिनेटको कुराइपछि मात्र खानेकुरा आइपुग्यो । सानो कदकी युरोपियन वेटरेस निकै फुर्तिली रहेछिन् । टिप छाड्न पनि आनन्द लाग्यो । खाइपिइ पछि होटलको चेकइन टाइम पनि भएकाले लागियो होटलतिर ।

साथीहरुको रुम १२५ र १२९ अनि मेरो चहि १२८ ।

एक छिनको थकाइ मराइ र रिफ्रेसमेन्टपछि हामी लाग्यौं एभन रिभरको बोटिड.मा । एक घण्टा बोटिड.को साढे पांच पाउण्ड तिर्दापनि कुनै गुनासो भएन । बोटिड.कै क्रममा प्रकाश सायमी दाइलाई सम्झिएँ एक पटक । अघि ट्रेनमा हुदा प्रकाश दाइसंग एकछिन स्काइपमा कुरा भएको थियो अनि म शेक्सपियरको गाउंतिर जादै छु भन्दा

"ए त्यसो भए रमाइलो गर्नु अनि जबरजस्त लेख्नु" भन्नुभएको थियो अनि मैले पनि पक्का लेख्छु भनेकी थिएँ । अघि त्यसै भनेकी भएपनि अहिले लाग्दैछ यो एभनको जलयात्रा अनि वरपरको मनोरम वातावरणले जो कोहीलाई पनि लेख्न प्रेरणा दिने रहेछ ।

बोटिड. सक्दा लगभग ५ बजेको थियो । त्यो सानो टाउनमा चहलपहलपनि निकै, अनि छेउछाउमा देखिएका पबहरुमा घुइचो बढ्ने क्रम पनि जारी....

हामी चार प्राणीहरुको एकछिन टाउन घुमाइ र भोलि हेरिने शेक्सपियरको घर ठेगाना पत्ता लगाएपछि हाम्रो बसाइ पेन एण्ड पार्चमेन्ट पबको घाम मज्जाले लागेको सडक छेउमा राखिएको कुर्सिमा भयो । साथीहरुले धमाधम बियर मगाए अनि त्यो थकाइ र घामलाई बिर्साउन आंखा चिम्लिएर पिइयो केही पाइन्टहरु....समरको सुरुवातीसंगै आनन्दित हुदै बियर पिउनेहरुको भिडमा उसै गरी निकै बेर सामेल भइयो ।

शेक्सपियरको बर्थ प्लेस, अन्य घरहरु अनि म्युजियम हेर्न भोलिलाई छुट्याइएकाले आजको साँझ राम्रो डिनरकोलागि तय भयो । साँझको सात बजेतिर एउटा इन्डियन रेस्टुरेन्ट भेटियो, थेस्पियन बाड.लादेसि एण्ड इन्डियन रेस्टुरेन्ट, हाम्रो होटलबाटपनि नजिकै । पसियो गरर । अनि अर्डर गरियो फेरि वियर, पापड, नान, करि अनि अन्य पनि धेरै.....

सोचे भन्दा पनि राम्रो र रमाइलो भयो हाम्रो डिनर । एक जना वेटर, भरखरका हसमुख केटोले हामीलाई सर्भ गरे । उनी निकै राम्रा र हँसिला थिए । साथी लिलालाई भनेको त त्यही वेटरलाई बोलाएर कुरा फुस्काइदिइ हालिन् । 'माइ फ्रेण्ड लाइक्ड यु ।' अलिकति लाजपनि लाग्यो । उनी हाँसे अनि म पनि । बाड.लादेशी म्यानेजर रहेछन् अलि पाका अनि बोलैया । हामी नेपाली भन्ने थाहा पाएपछि उनी हिन्दीमा बोल्न थाले अनि मित्रहरु पनि फटाफट हिन्दीमा गफिन लागे । म उनका कुरा सुनिरहें । निस्किने बेलामा मैले एक्स्ट्रा टिप्स छाडिदिएँ अनि ती वेटरसंग हात मिलाएर 'थ्याड. यु फर योर गुड सर्भिस' भनेँ । बाहिर निस्किए पछि यसो झ्यालबाट भित्र हेरेको उनी पनि हामी तिर नै हेर्दै थिए । म हांसिदिएँ अनि प्रतिउत्तरमा उनको मुस्कान आयो । हामी होटल तिर लाग्यौं । उनको हांसो सम्झनामा रहिरह्यो ।

२८ मार्चको बिहानी नित्य कर्म र चिया पछि हाम्रो कौतुहलताको ठाउं शेक्सपियर बर्थ प्लेस सेन्टरतिर लाग्यौं । होटलबाट मात्र लगभग आठ मिनेतजतिको हिडाइपछि पुगियो तर १० बजेपछि मात्र खुल्ने रहेछ | त्यसैले हामीसंग बांकी केही समय वरपरको घुमघामको लागि तय भयो । अनि लाग्यौँ एभन नदीको किनारैकिनार अलि पर रहेको बटरफ्लाइ फार्मतिर । बिभिन्न जातजातिका पुतलीहरुलाई संरक्षण गरि राखिएको फार्म । बिहानको कलिलो घाममा खुलेको सानो स्ट्र्याटफोर्ड टाउन, आफ्नै धुनमा सुसाउँदै गरेको एभन, बिस्तारै खुल्दै गरेका पसलहरु अनि बढ्दै गरेको मानिसको चहलपहल निकै रमाइला थिए ती दृश्यहरु । ती क्षणहरु क्यामेरामा कैद गरिए । सम्झनामा हामीसंगै सधै रहने बाचाहरु मनमनै कबुल भयो ।

       
        (शेक्सपियरको ओछ्यान)                   (शेक्सपियरको फूलबारी सहितको घर)
शेक्सपियरको घर, बगैचा हेर्ने कौतुहलता र रोमान्चकतालाई अब बढी समय थाती नराख्न १० बजेको घडीको सुइ घुमाइसंगै उफ्रिए पाइलाहरु १४ पाउण्डको महड.गो टिकट कटाइतिर । तर अफसोच केही भएन
, आखिर लामो समयको कौतुहलता जो मेटिदै थियो तुरुन्तै केही समय पछि ।

ती महान लेखकको घर हेरिहाल्ने उत्सुकतालाई दुइवटा टेलिभिजन प्रिजेन्टेसनले अलि बाधा पुर्याए जस्तो लागेपनि उनको बारेमा प्रि इन्फरमेसन दिने सिस्टम्याटिक तरिका भने बहुत सुन्दर र सर्हानीय थिए ।

पहिलो टेलिभिजन प्रिजेन्टेसनमा शेक्सपियरको जीवनको अघिल्लो समयका कुराहरु जो उनी लण्डन जानुभन्दा पहिले भएका थिए त्यसको बारेमा भिजुअल सहित जानकारी गराए । त्यत्ति सकेपछि अटोम्याटिकल्ली एउटा ढोका खुल्यो । हामी सबै भित्र पस्यौँ अनि ढोका बन्द भयो । त्यहाँ अर्को ठुलो स्क्रिनमा उनको लण्डन बसाई, सफलता पछि सफलता पाएका कुराहरु र अन्तमा उनका विश्व प्रसिद्ध नाटक र कविताका पड.तिहरुको भव्य वाचन.....

अनि हाम्रोलागि अर्को ढोका खुल्यो जो शेक्सपियर जन्मे हुर्केको घरको बगैंचातिर लाग्दो रहेछ । म एकछिन गम खाएँ यो अति नै सिस्टम्याटिक र डिसिप्ल्न्डि तरिका देखेर । मित्र उदयले पक्क बोले 'खै त हाम्रो देबकोटाको यस्तो म्युजियम र उनी बसेको घरको संरक्षण?' मन चसक्क भयो । हाम्रो राष्ट्र्ले खै त हाम्रा लेखकहरुलाई दिन सकेको सम्मान । के यो गरिवी नै हो त कारक? मन अलि आन्दोलित भयो ।

१६औं शताब्दीको त्यो घर जहां शेक्सपियर जन्मेका थिए, जुन झोलुड.गोमा उनी सुतेका थिए, जुन भोटो उनलाई लगाइए, जुन बगैचामा उनी दौडिए ती सबै सबै सुरक्षित..... म अवाक भए । आखांहरु रसाए जस्तो भयो ती खाटहरु स्पर्श गर्न पाउंदा, त्यो फायर प्लेस देख्दा, अनि डाइनिड. टेबल अनि उनलाई सानोमा लगाइदिने गरिएको केटीको जामा देख्दा । छोराहरुलार्ई इभिल स्पिरिटले लैजान्छ अथवा कसैले चोर्छ भनेर केटीको जामा लागइदिन्थिन् रे उनलाई उनकी आमाले ।

त्यो बिशाल घर अनि पुर्वतिर बगैंचापट्टि आधा उघ्रिएको झ्याल मेरो आखैमा बसिरह्यो । कल्पें बालक शेक्सपियर त्यही झ्यालबाट बिसाल बगैंचातिर हेर्थे होलान् । ढकमक्क फुलेका फूलहरु देख्दा रमाउँथे होलान् ।

घर सबै घुमिसकेर निस्कने बेलामा आखा पर्यो ढोका छेउको टेबलमा राखिएको एउटा मोटो खातामा । भिजिटरहरुले आफ्नो नाम र अनुभव पोख्न सक्ने खाता । मैले पनि आफ्नो नाम र देशको नाममा नेपाल लेखें अनि केही अनुभूति पनि । यो लेख्दै गर्दा आफुलाई एकपटक निकै भाग्यमानी ठानेँ , मेरो टाढाको देशलाई सम्झिएँ अनि सम्झिएँ मेरो देशका धेरै स्रष्टाहरुलाई जो शेक्सपियर जति भग्यमानी छैनन् ।

मैले नेपालको मेरो गाउँको सानो रातोमाटे स्कुलमा पढ्दै गर्दा सुनेको यी महान लेखक र युनिभर्सिटिमा उनका नाटकहरु पढ्दै गर्दा कल्पिएको उनको ठाउं आज यसरी प्रत्यक्ष देख्दा, मेरो क्यामेराभरि कैद गरी कहिले नमेटिने सम्झनाहरु मनभरि संगाल्दै फर्किन पाउंदा अनायासै अनौठो सुखको अनुभव भइरह्यो । 

Comments

सम्पर्क माध्यम

khasskhass@gmail.com
Share |